Het plan van de gemeente Amsterdam voor een ‘eeuwigdurende’ erfpacht stuit op fel verzet van met name de eigenaren van duurdere woningen. De nieuwe erfpacht zal namelijk veel duurder worden.

Eric van der Burg (VVD) gaf begin januari zijn nieuwe erfpachtplan vrij voor de inspraak. Sindsdien is er veel onrust in de stad.

Veel eigenaren zijn zich rot geschrokken, want afkopen van hun erfpacht wordt peperduur doordat de waarde van de grond en de woningen de afgelopen twintig jaar explosief zijn gestegen.

 

Als de plannen van Van der Burg doorgaan, worden huizen in Amsterdam onbetaalbaar. De wethouder geeft aan dat maar een klein deel van de Amsterdamse erfpachters slecht af is en heeft toegezegd te kijken naar die punten die houtsnijden. Onder leden van zijn eigen partij is er onvrede over dit voorstel dat fundamenteel onrechtvaardig en onwerkbaar zou zijn.

 

Al meer dan honderd jaar geeft de stad grond uit in erfpacht, waarbij huizenbezitters de grond onder hun woning huren van de gemeente. In totaal staan zo’n 130 duizend Amsterdamse koopwoningen op erfpachtgrond. Dankzij het systeem is het de stad vorige eeuw gelukt speculatie tegen de te gaan en gemengde wijken te bouwen en heeft de gemeentekas de afgelopen decennia kunnen profiteren van de waardestijging van de grond.

 

Lang is erfpacht onomstreden geweest, maar begin deze eeuw is dat langzaam veranderd. Om de 50 jaar herziet de gemeente de erfpacht en komt langs om voor een nieuw tijdvak af te rekenen met de erfpachter. Dan wordt een nieuwe jaarlijkse canon overeengekomen of een afkoopsom voor de komende 50 jaar. De hoogte van die bedragen wordt bepaald aan de hand van de marktwaarde van de grond. En deze is enorm gestegen, met alle gevolgen voor de nieuwe erfpacht.

 

Dat er iets moest veranderen werd onontkoombaar toen de banken zo’n tien jaar geleden besloten dat ze huizen op erfpacht eigenlijk niet meer kunnen financieren als het erfpachtcontract binnen afzienbare tijd moet worden herzien. Het risico bestaat dat de koper zo’n verhoging niet aankan en daarom de hypotheek niet meer kan betalen. Alle erfpachters in Amsterdam hebben van de gemeente een brief gekregen met een voorstel. Met een ‘rekentool’ kun je uitrekenen hoeveel je zou moeten betalen om over te stappen naar eeuwigdurende erfpacht. De uitslag van die berekening heeft er bij veel erfpachters kwaad bloed gezet. Vooral in de dure stadsdelen Zuid en de Watergraafsmeer moeten bewoners heel veel geld betalen om hun nieuwe erfpacht voor eeuwig af te kopen.

 

Veel erfpachters vergelijken hun erfpachtcontract met een woekerpolis. Pijnlijker nog zijn de commentaren van erfpachters in Zuid die wel degelijk doorhadden dat er een onzekere herziening dreigde. Op basis van de verhogingen die de gemeente tot 2014 oplegde, konden zij ervan uitgaan dat ze maximaal 15 procent van hun woningwaarde moesten betalen om hun erfpacht voor de volgende 50 jaar af te kopen. Nu kijken ze tegen zo’n 70 procent van hun woningwaarde aan. Het nieuwe systeem is voor hen dus veel duurder dan het oude.

 

Mocht het de gemeente lukken de komende maanden het erfpachtstelsel aan te passen, dan nog is het slagen onzeker. De Stichting Erfpachtersbelangen Amsterdam heeft aangekondigd dat zij ‘vrijwel zeker’ een referendum zal afdwingen. Zo blijft de onzekerheid over erfpacht dus nog wel even bestaan. Met als enig verschil dat Amsterdamse huizenbezitters en -kopers zich daar nu massaal van bewust zijn. Wordt vervolgd!

Voorziet u problemen met het nieuwe erfpachtstelsel en wilt u uw huis verkopen? Neem dan vrijblijvend contact op met C111.